مصطفى النوراني الاردبيلي

209

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

خارج مىكند ، معده و امعاء را قوى مىگرداند ، خوراك زياد آن اسهال رقيق و زرد رنگى مىآورد ، بر لكه‌هاى پوست با سركه مىمالند كه آن لكه‌ها را از پوست دور مىكند ، در سرفه و تنگى نفس داده مىشود ، براى بستن اسهال به مقدار كم مىدهند ، در مرض يرقان و استسقاء ، ورم جگر ، ورم طحال و تب به طرق مختلف استعمال مىكنند و مسكن درد كليه و مثانه است كه به‌طور جوشانده مىخورند و استفاده مىكنند . مقدار خوراك : براى قبض كردن از 120 ميلىگرم تا 360 ميلىگرم مىباشد و براى اسهال آوردن از 5 / 1 تا 2 گرم مىباشد . « 2 » همانطور كه قبلا گفته شد ريوند چينى بيخ ريواس مىباشد كه آن را در فارسى هم ريواس و در انگليسى rhubarb مىگويند . اين درخت تا 1 متر بلند مىشود و ساقه‌هايش تقريبا برابر 2 انگشت كلفتى دارد و يك پوست سبز رنگ بر آن مىباشد و آن سر ساقه كه به پوست متصل مىباشد به رنگ سفيد و نيلى است . ريباس كه بيشتر ترش و آبدار بود بهتر مىباشد . مقدار خوراك : به مقدار مصرفى هر كسى دافع صفرا است ، ملطف است ، مقوى گرم مزاجها و دور كننده وسواس و خفقان مىباشد و مشابهت هم با بيخ دارد البته فوائد طبى در بيخ بيشتر است . « 1 » و در كتاب بستان المفردات تمام خواص ريوند را نوشته است و لكن نفع خاص آن را نافع سرفه و مدر بول نوشته‌اند و مقدار خوراك را از 4 تا 7 گرم ، نيز ترياقى براى سمهاى سرد مىباشد . قرص آن و مكيدنش نافع سرفه و تنگى نفس مىباشد ، اگر هيچ دوايى نتواند ادرار را باز كند ريوند چينى با تخم خربزه و خارخسك مخلوط نموده مىدهند

--> ( 2 ) - مخزن المفردات ، ص 204 . ( 1 ) - المفردات ، ص 271 .